Máy tính chạy Windows sử dụng lâu sẽ sinh ra nhiều “rác” khiến cho chúng ngày càng chạy chậm hơn. Bạn cần thực hiện một số thao tác “vệ sinh” định kỳ để giúp máy tính chạy nhanh hơn và ổn định hơn.

1. Nâng cấp Windows:

Máy tính của bạn cần được kích hoạt (enable) chế độ tự động nâng cấp (Automatic Update) để cập nhật các bản sửa lỗi mới nhất cho hệ điều hành. Bạn cũng có thể truy cập thẳng vào trang http://www.windowsupdate.com để cài đặt bản nâng cấp.

2. Cài đặt phần mềm diệt virus trên máy tính:

Nếu là phần mềm diệt virus thương mại thì bạn nên sử dụng Symantec Antivirus vì cơ chế hoạt động và giao diện sử dụng của phần mềm này khá dễ dàng và hiệu quả.

Còn nếu sử dụng một phần mềm diệt virus miễn phí, thì bạn nên sử dụng Avast (http://www.avast.com). Nhớ là sau khi cài đặt chương trình diệt virus này, bạn cần quét toàn bộ hệ thống, và thường xuyên phải cập nhận bản nâng cấp để ngăn chặn các loại virus mới.

3. Cài đặt chương trình chống spyware và adware:

Kinh nghiệm cho thấy, những chương trình spyware (phần mềm gián điệp) và adware (phần mềm quảng cáo) thường là những thứ vô cùng khó chịu với người dùng máy tính. Những chương trình này còn là “nguồn cơn” cho những “trận lũ” virus đổ về máy tính của bạn.

Bạn có thể sử dụng Microsoft Windows Defender (http://www.microsoft.com/athome/security/spyware/software/default.mspx), một chương trình khá tốt và miễn phí để tăng cường khả năng chống spyware. Ngoài ra, bạn cũng có thể sử dụng 2 chương trình diệt adware và spyware miễn phí khác cũng rất tốt là: Lavasoft Ad-aware (http://www.lavasoftusa.com/) và Spybot Search & Destroy (http://www.safer-networking.org).

4. Xóa file tạm:

Nhấn vào biểu tượng My Computer, rồi nhấn chuột phải vào phân vùng cài đặt hệ điều hành (thường là ổ C:) và chọn Properties.

Tiếp sau đó nhấn vào hộp thoại Disk Cleanup. Có thể lặp lại quá trình này cho những phân vùng ổ cứng khác nếu bạn muốn.

Sau đó bạn vào tiếp thư mục C:\Documents and Settings\[your_user_name]\Local settings\Temp để xóa toàn bộ các file tạm còn sót lại ở đây.

5. Tháo cài đặt phần mềm không mong muốn:

Các phần mềm không mong muốn có thể là những chương trình đã được cài trước đó vào máy của bạn. Để xóa các chương trình này, bạn vào phần  Add/ Remove Programs trong Control Panel, chọn từng chương trình một rồi nhấn vào nút Change/Remove để tháo cài đặt chúng.

Ngoài ra, trong quá trình cài đặt Windows, có những thành phần rất ít khi dùng tới của hệ điều hành này cũng được bổ sung vào như: Fax Services, Internet Information Services (IIS), Management and Monitoring Tools, Message Queuing, MSN Explorer, Windows Messenger.

Bạn hoàn toàn có thể loại bỏ các chức năng này để cho máy chạy nhanh hơn, bằng cách vào Control Panel - Add/Remove Windows Components, rồi bỏ các dấu kiểm ở những chương trình mà bạn không sử dụng.

6. “Vệ sinh” Windows Registry:

PC sử dụng lâu ngày sẽ sinh ra nhiều khóa registry “rác” làm nặng hệ thống. Một chương trình dọn dẹp registry miễn phí như RegSeeker (http://www.snapfiles.com/download/dlregseeker.html) là rất cần thiết. Bạn chạy chương trình rồi nhấn vào phần Clean the Registry, rồi sau đó nhấn tiếp nút OK.

Sau khi kiểm tra hệ thống, chương trình sẽ hiển thị một loạt các khóa registry không hợp lệ, bạn chọn phần “Select All” và nhấn nút “Del” để xóa bỏ chúng. RegSeeker cũng cho phép bạn gỡ bỏ các chương trình không cần thiết tự động chạy khi Windows khởi động.

Bạn chỉ cần nhấn vào thanh Startup của chương trình này và gỡ bỏ chúng (hoặc vô hiệu hóa).

7. Quét và sửa chữa lỗi ổ cứng

Windows sử dụng lâu có thể khiến ổ cứng phát sinh lỗi cần phải được sửa chữa để hệ thống chạy ổn định hơn. Bạn nhấn vào My Computer, rồi kích chuột phải vào từng phân vùng ổ, chọn Properties rồi chọn thẻ Tools. Nhấn tiếp vào hộp “Check now…”, một cửa sổ nhỏ sẽ bật ra, bạn đánh dấu vào hộp kiểm “Check Automatically fix file system errors” rồi nhấn nút Start.

Nếu bạn tiến hành quét ổ hệ thống (thường là ổ C:), Windows sẽ báo là trình quét đĩa Scandisk không thể thực hiện được tức thời mà cần phải khởi động lại hệ thống. Bạn cần tiến hành thao tác quét kiểm tra lỗi đối với tất cả phân vùng ổ cứng trên máy tính.

Cách thức thứ hai dùng để quét và sửa chữa lỗi ổ cứng là phân mảnh (Defragment). Quá trình này hơi tốn thời gian, chủ yếu là do hệ thống phải dồn lại các phân mảnh của ổ để máy tính chạy nhanh hơn và ổn định hơn. Để phân mảnh ổ cứng, bạn vào My Computer, chọn Properties – Tools - Defragment Now. Bạn cần lặp lại quá trình phân mảnh đối với tất cả các phân vùng ổ cứng. 

Gia Nguyễn